Hvað er RFID?
RFID stendur fyrir Radio Frequency Idendification eða auðkenni með útvarpstíðni. Örflaga með minnisrýmd er tengd við loftnet og getur miðlað þeim upplýsingum sem hún inniheldur til þar til gerðs lesara eða skanna. Hægt er að flokka RFID flögurnar í 3 hópa: óvirkar, rafhlöðulausar flögur, líka nefnd nándarmerki; hálfvirkar meðaldrægar flögur með rafhlöðu og virkar, langdrægar flögur með rafhlöðu. Tækin virkar í fljótu bragði annað hvort þannig að skanninn sendir frá sér segulbylgju sem kveikir á flögunni sem tekur að senda þær upplýsingar sem eru geymdar á henni eða að hún sendir stanslaust út þær upplýsingar sem eru í henni að finna.
Þessar flögur eru misstórar og sjálfsagt ekkert annað en tæknin sem setur þeirri þróun skorður. 2005 voru fjöldaframleiddar flögur sem eru 0.15×0.15mm, eitthvað minna en punkturinn í lok setningarinnar hérna. Nýlegar fréttir af framförum í nanótækni þar sem verkfræðingum tókst að byggja smára úr frumuþykku efni sem mun leysa siliconið í örflögunum af hólmi, munu efalaust gjörbylta þekktum stærðarstuðlum á þessu sviði sem annarstaðar.
Upplýsingageta eða geymslurýmd flögunnar er á sama hátt bundin framförum í tækni. Skanni getur lesið númer flögunnar úr margra metra fjarlægð. Fyrir utan auðkennisnúmmerið (EPC sem er einstakt á heimsvísu) getur flagan miðlað skannanum allt frá upplýsingum um eiganda og heimilisfang gæludýrs eða upplýsingar um þrif á peysu til flókinna leiðbeininga um
(
(mynd af 96 bita EPC auðkennisnúmeri)
samsetningu bíla. Sumir bílaframleiðendur nota RFID-kerfi til tilfærslu bíla á vinnuferlum. Við lok hverrar stöðvar miðlar RFID-flagan tölvunum upplýsingum um hvert næsta þrep sé í sjálfvirkninni. Gámar merktir örflögum geta frætt t.d. tollayfirvöld um innihald þeirra. Maður með inngræddri flögu gæti t.d. borið með sér allar bankaupplýsingar, persónulegar upplýsingar og jafnvel læknaskýrslur ásamt blóðflokki og ofnæmisupplýsingum. RFID er hægt að nota nánast hvar sem er: frá fatamiða til ferskjudósar, frá eldflaugum til eldisnauta – allstaðar þar sem þörf er á einstöku auðkenni.
Aðal munurinn á RFID og strikamerkingum sem í grunninn byggja á sömu hugmyndafræði, er að RFID eyðir þörfinni fyrir þá sjónlínu milli skanna og vöru sem strikamerkingarnar byggja á. Á sama hátt geta skannarnir unnið úr meiri fjarlægð. RFID-hátíðnikerfi (850 MHz til 950 MHz og 2.4 GHz til 2.5 GHz) bjóða uppá 30 metra móttökufjarlægð enda þótt vatn (t.d. mannslíkami) sjúgi í sig bylgjulengdir á 2.4 GHz skalanum sem sníður tækninni eitthvað þrengri stakk)
Evrópusambandið hefur sýnt þessarri tækni mikinn áhuga sem og verkfræðingar og vísindamenn sem eru heillaðir af þessari hugmynd, sérstaklega þar sem hlutir og lífverur „þurfa“ að vera skráðar. Þannig voru inngöngumiðarnir á heimsmeistarkeppninnar í fótbolta í Þýskalandi 2006 útbúnir með RFID-flögu.
Möguleikarnir sem tæknin býður uppá er gífurleg og ekki að ástæðulausu hefur iðnaðurinn tekið við sér í æ ríkara mæli. Meðal þeirra fyrirtæki sem styðja RFID ber fyrst að nefna Walmart enda hefur það fyrirtæki krafist þess af öllum byrgjum sínum að þeir örmerki alla vöru. Önnur fyrirtæki sem eru komin langt á veg með að örmerkja allt framleiðsluferlið eru: DHL, Henkel, Hewlett-Packard, IBM, METRO Group, NXP, Airbus, Oracle, Procter & Gamble, SAP, T-System og Volkswagen en líka margir vefnaðarframleiðendur. Eins er fjöldi fyrirtækja sem framleiða RFID: ALIEN, Intermec Technologies, VeriChip frá USA eða Siemens í Þýskalandi svo einhver séu nefnd.
The Internet of Things
Orðið „eftirlit“ fær við skoðun RFID nýja og dýpri vídd enda þótt orðið „rekjanleiki“ sé tekið framyfir. Bandaríski passinn hefur RFID örflögu sem þó inniheldur engar upplýsingar aðrar en raðnúmer sem hleður á skjáinn aðgangsrétthafa öllum persónuupplýsingum þeirra sem eru á skrá hjá bandarískum innflytjendayfirvöldum. Búðareigendur gleðjast við tilhugsunina að geta loksins vitað nákvæma stöðu lagers hvenær sem er og m.a.s. hvar í búðinni hver hlutur er (sérstaklega gott fyrir stærri keðjur). Flutningafyrirtæki skoða helst möguleikana á samvinnu GPS (global positioning system) og RFID – RFID segir þér hvað er í trukkinum og vegna tengingar við GPS er í gegnum gervihnött hægt að ákvarða staðsetningu hans uppá fermetra – hvar sem er í heiminum. Horft er til þess hvernig hægt er að setja upplýsingar á hættulegan farm og lesa af honum í öruggri fjarlægð. Undanfarin 10-15 ár hefur verið unnið að því ötullega að koma þessarri tækni á þann flöt að hægt sé að nota hana hérna í Evrópu. Lengi vel var unnið með bandaríska staðla en hin nýja EPC-tækni á að ryðja flestum hindunum úr vegi. Sá draumur iðnaðarins sem er í uppfyllingu í dag er nefndur Internet hlutanna (e. The Internet of Things) og á sama máta og það sem við köllum í daglegu tali „Internetið“ eru samtengdar tölvur sem miðla upplýsingum, á sama máta er internet hlutanna tölvukerfi þar sem hægt er að fylgjast með færslu „hluta“. EAN International hefur unnið ötullega að þessarri samhæfingu og á orðið skrifstofur víðsvegar í heiminum. (EAN.is (GS1) er í Húsi verslunarinnar, Borgartúni 35, Rvk.). Endurskoðunar og ráðgjafafyrirtækið Deloitte segir okkur á íslenskri heimasíðu sinni að: „Skv. nýrri reglugerð ESB, og bandarískum lögum gegn hryðjuverkum byggðum á líftækni (Bioterrorism Act), þarf að vera hægt að rekja allar matvælaafurðir á öllum framleiðslustigum, vinnslu og dreifingu, frá og með janúar 2005.“ Fyrirtækið sér réttilega í þessu sóknarfæri fyrir RFID. Þeir segja einnig frá því á sömu síðu að stjórnendur flugvalla séu „að kanna möguleika RFID til að leita uppi farangur.“ Öruggt er að stjórnendur sjá sér mikla möguleika í því einmitt að lækka kostnað verulega í virðiskeðjunni (e. supply chain cost) og þarmeð að stórauka eigin hagnað (nema náttúrulega að þeir skili ágóðanum til neytenda sem væri óneitanlega mjög göfugt).
Eru flögurnar öruggar?
Þrátt fyrir að sérfræðingar leggi stöðugt áherslu á að ekki sé hægt að klóna flöguna hefur það samt tekist. Tölvur hafa leyst 96 bita dulkóðunina og opnað fyrir innihald flaganna. Á síðunni „krækjur“ er viðtal við breskan öryggisvörð sem sýndi einfalda „heimatilbúinn“ skanna sem vann verkið fljótt og örugglega. Þannig er hægt að gera kópíu af vegabréfi með lífkennum (hér er verið að tala um fingraför) sem hefur verið notað til ólöglegrar aðkomu til landa. Það verður því sérstaklega auðvelt að fara í gegnum sjálfvirkt eftirlitskerfi. Í raun gætu þær boðið uppá falskt öryggi – skapað meira óöryggi sé ekki haldið rétt á spöðunum. Passinn bandaríski hefur verið milli tannanna á þarlendum og ekki síst fyrir þær sakir að fólki finnst ótækt að ganga um með upplýsingar um að það sé bandarískt. Eins hefur þeim bandaríkjamönnum sem heimsækja miðausturlönd (Arabalönd eða Írak) þótt nauðsynlegt að kaupa sér hulstur úr efni sem ekki hleypir útvarpsbylgjum í gegn, eins konar Faraday-búr sem lokar segulbylgjum aðgang. Þetta kemur líka í veg fyrir hægt sé að auðkanna beranda vegabréfsins sem Bandarískan ríkisborgara enda þótt engar persónulegar upplýsingar séu á flögunni í passanum.
